گیرم که تمام سال را بد باشیم

در خوب و بــد کــار مردد باشیم

امروز که سالروز میلاد شماست

رخصت بده تا زائر مشهد باشیم

وقال علیه السلام:

علیکم بسلاح الانبیاء

قیل له وماسلاح الانبیاء یابن رسول الله؟

قال علیه السلام: الـــــــدعــــــــــــــــــاء

«ما اخلص عبد لله عزوجل اربعین صباحا

 الا جرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه;

 هیچ بنده‏ای چهل روز اعمال خود را خالصانه به درگاه حضرت حق انجام نمی‏دهد، مگر اینکه خداوند متعال چشمه سارهای حکمت را از قلب او به زبانش جاری می‏سازد .»(۱) حافظ با اشاره به این حدیث می‏گوید:

سحرگه رهروی در سرزمینی

همی گفت این معما با قرینی

که ای صوفی شراب آنگه شود صاف

که در شیشه بماند اربعینی

(۱)عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج‏1، ص‏74، ح‏321 .

شفاعت:

يكي از مزايائي كه خداي متعال به مومنان اختصاص داده اين است كه اگر شخص مومن ايمان خودش را تا هنگام مرگ حفظ كند و مرتكب گناهاني نشود كه سلب توفيق و سوء عاقبت و سرانجام شك و ترديد يا انكار و جحود را به بار مي آورد. ودر يك جمله اگر باايمان از دنيا برود به عذاب ابدي مبتلا نخواهد شد. گناهان كوچكش به واسطه اجتناب از كبائر بخشوده ميشود و گناهان بزرگش به وسيله توبه كامل و مقبول آمرزيده ميگردد. و اگر موفق به چنين توبه اي نشد تحمل گرفتاريها و مصائب دنيا بار گناهانش را سبك ميكند و سختيهاي برزخ و مواقف آغازين رستاخيز ناخالصي هايش را مي زدايد و اگر باز هم از آلودگيهاي گناهان پاك نشد به وسيله شفاعت – كه تجلي بزرگترين و فراگيرترين جلوه رحمت الهي در اولياء خدا به ويژه رسول اكرم و اهل بيت كرامش عليهم السلام مي باشد – از عذاب دوزخ نجات خواهد يافت و بر حسب روايات فراوان "مقام محمود" كه در قرآن كريم به رسول اكرم (ص) وعده داده شده  همين مقام شفاعت است و نيز آيه شريفه«ولسوف يعطيك ربك فترضي» هماناپروردگارت (آنقدر) به تو عطا خواهد كرد كه خشنود شوي  اشاره به آمرزش الهي  است كه به واسطه شفاعت آنحضرت شامل حال كساني كه استحقاق دارند مي شود.

بنابراين بزرگترين و نهائي ترين اميد مومنان گنهكار شفاعت است ولي در عين حال نبايد از ‌« مكر الهي» ايمن شوند و بايد هميشه بيمناك باشند كه مبادا كاري از آنها سر زده باشد يا سر بزند كه موجب سوء عاقبت و سلب ايمان در هنگام مرگ گردد. و مبادا علاقه به امور دنيوي به حدي در دلشان رسوخ يابد كه با بغض خداي متعال از اين جهان بروند . بدين جهت كه مي بينند اوست كه به وسيله مرگ بين ايشان و محبوبها و معشوقهايشان جدائي مي افكند.

مفهوم شفاعت:

شفاعت كه از ريشه « شفع» به معناي « جفت » گرفته شده در محاورات عرفي بدين معنا بكار مي رود كه شخص آبرومندي از بزرگي بخواهد كه از كيفر مجرمي درگذرد يا بر پاداش خدمتگزاري بيافزايد و شايد نكته استعمال واژه شفاعت دراين موارد اين باشد كه شخص مجرم به تنهائي استحقاق بخشودگي را ندارد ولي ضميمه شدن و جفت شدن درخواست « شفيع» چنين استحقاقي را پديد مي آورد.

در موارد متعارف علت اينكه كسي شفاعت  شفيعي را مي پذيرد اين است كه مي ترسد اگر نپذيرد شفاعت كننده رنجيده شود و رنجش خاطر وي موجب محروميت از لذت موانست و خدمت و حتي موجب ضرري از ناحيه شفيع گردد. مشركاني كه آفريدگار جهان را داراي اوصاف انساني و از جمله نديمان و كمك ياران و همكاران و يا ترس از انبازان و همتايان  مي پنداشتند براي جلب توجه خداي بزرگ يا مصونيت از خشم وي دست به دامن خدايان پنداري مي زدند و به پرستش فرشتگان و جنيان و كرنش در برابر بتها و تنديسها مي پر داختند و مي گفتند :

هولاء شفعاونا عندالله

اينان شفيعان ما نزد الله هستند و نيز مي گفتند:

ما نعبدهم الا ليقربونا الي الله زلفي

اينان را پرستش نمي كنيم جز اين كه قرب و منزلتي براي ما نزد الله تحصيل كنند

و قرآن كريم در مقام رد چنين پندارهاي جاهلانه اي مي فرمايد: ليس لها من دون الله ولي و لا شفيع.

ولي بايد تو جه داشت كه نفي چنان شفيعان و چنين شفاعتي به معناي نفي مطلق شفاعت نيست ودر خود قرآن كريم آياتي داريم كه « شفاعت به اذن الله » را اثبات و شرايط شفيعان و نيز كسانيكه مشمول شفاعت واقع ميشوند را بيان فرموده است و پذيرفته شدن شفاعت  شفيعانِ ماذون از طرف خداي متعال به واسطه ترس يا نياز به ايشان نيست بلكه راهي است كه خود او براي كساني كه كمترين لياقت  دريافت رحمت ابدي را دارند گشوده و براي آن شرايط و ضوابطي نيز تعيين فرموده است

واژه شفاعت گاهي به معناي وسيع تري بكار ميرود و شامل ظهور هر تاثير خيري در انسان بوسيله ديگري ميشود و چنان كه پدر و مادر نسبت به فرزندان و گاهي بالعكس..ا آموزگاران و ارشادگران نسبت به شاگردانشان و حتي موذن نسبت به كساني كه با صداي اذان او به ياد نماز افتاده و به مسجد رفته اند شفاعت ميكنند ودر حقيقت همان اثر خيري كه در دنيا داشته اند به صورت شفاعت و دستگيري در قيامت ظاهر ميشود.

نكته ديگر آنكه : استغفار براي گنهكاران در همين دنيا نيز نوعي شفاعت است و حتي دعاكردن براي ديگران و درخواست قضاء حوائجشان از خداي متعال نيز در حقيقت از قبيل « شفاعت عندالله » به شمار مي رود زيرا همگي اينها و ساطت نزد خداي متعال براي رساندن خيري به شخص ديگر يا دفع شري از اوست.

ضوابط شفاعت:

همان گونه كه اشاره شد شرط اساسي براي شفاعت كردن و شفاعت شدن اذن الهي است چنان كه در آيه 255سوره بقره ميفرمايد :

من ذاالذي يشفع عنده الا باذنه

كيست كه بدون اذن خدا نزد او شفاعت كند؟

و در آيه 3 از سوره يونس ميفرمايد:

ما من شفيع الا من بعد اذنه.

هيچ شفاعت كننده اي نيست مگر بعد از اذن الهي.

و در آيه 109از سوره طه ميفرمايد:

يومئذ لاتنفع الشفاعة الا لمن اذن له الرحمن و رضي له قولا.

در آن روز شفاعت سودي نبخشد مگر براي كسي كه خداي متعال به او اذن داده و سخنش را پذيرفته باشد.

ازين آيات اجمالا شرط اذن الهي ثابت ميشود ولي ويژگيهاي ماذونين از اين آيات اثبات نمي شود.

اما از آيات ديگري مي توان شرايط روشن تري براي طرفين بدست آورد از جمله در آيه 86 از سوره زخرف مي فرمايد :  و لا يملك الذين يدعون من دونه الشفاعة الا من شهد بالحق و هم يعلمون.

و كساني را گه جز خداميخوانند مالك شفاعت نيستند(هيچ كس مالك شفاعت نيست) مگر كسي كه به حق شهادت دهد و داراي علم باشد.

شايد منظور از « من شهد بالحق » شهداء اعمال باشند كه به تعليم الهي از اعمال و نيات بندگان اطلاع دارند و مي توانند به كيفيت و ارزش رفتار آنان شهادت بدهند چنانكه از تناسب حكم و موضوع ميتوان استفاده كرد كه شفيعان بايد داراي چنان علمي باشند كه صلاحيت اشخاص را براي شفاعت  شدن تشخيص دهند و قدر متيقن  از كساني كه واجد اين دو شرط هستند .حضرات معصومين (عليهم السلام) مي باشند.

از سوي ديگر از آياتي استفاده ميشود كه شفاعت شوندگان بايد مورد رضايت الهي باشند. چنان كه در آيه 28از سوره انبيا مي فرمايد :

ولايشفعون الا لمن ارتضي .

شفاعت نميكنند جز براي كسي كه (خدا) اوراپسنديده باشد.

و در آيه 26 از سوره نجم مي فرمايد:

و كم من ملك في السموات لا تغني شفاعتهم شيئا الا من بعد ان ياذن الله لمن يشاء و يرضي.

چه بسا فرشتگاني در آسمانها كه شفاعتشان كارساز نيست مگر بعد از آن كه خدا براي هر كس بخواهد و بپسندد اذن دهد.

روشن است كه منظور از اينكه شفاعت شونده مورد رضايت الهي باشد اين نيست كه همه اعمالش پسنديده باشد و گرنه نيازي به شفاعت نبود بلكه منظور مرضي بودن خود شخص از نظر دين و ايمان است چنان كه در روايات به همين صورت تفسير شده است .

از طرف ديگر در آياتي چند خصلتهاي كسانيكه مشمول شفاعت نميشوند بيان شده است . مانند آيه 100از سوره شعراء كه از قول « مشركان » مي فرمايد « فما لنا من شافعين» و در سوره مدثر از آيه 40 تا 48 آمده است كه از علت به دوزخ رفتن مجرمين سوال مي شود و آنان در پاسخ خصلتهائي مانند ترك نماز و كمك نكردن به بينوايان و تكذيب روز جزا را برمي شمرند آن گاه مي فرمايد « فما تنفعهم شفاعة الشافعين» از اين آيات استفاده مي شود گه مشركان و منكرين قيامت كه خدا را عبادت نمي كنند و به بندگان نيازمندش كمك نمي رسانند و پاي بند به اصول صحيحي نيستند هرگز مشمول شفاعت نخواهند شد. و با توجه به اينكه استغفار پيامبر اكرم (ص) در دنيا هم نوعي شفاعت به شمار مي رود و استغفار آنحضرت در باره كساني كه حاضر نيستند از او درخواست استغفار و شفاعت كنند قبول نمي شود ميتوان استفاده كرد كه منكر شفاعت هم مشمول شفاعت واقع نمي شود چنان كه همين مضمون در روايات نيز آمده است.

حاصل آنكه : شفيع مطلق و اصلي بايد علاوه بر ماذونيت از طرف خداي متعال خودش اهل معصيت نباشد و قدرت ارزيابي مراتب اطاعت و عصيان ديگران را داشته باشد و پيروان راستين چنين كساني مي توانند در پرتو او مراتب نازلتري از شفاعت را داشته باشند. چنان كه چنين پيرواني در زمره شهداء و صديقين محشور مي شوند و از سوي ديگر كسي لياقت شفاعت شدن را دارد كه علاوه بر اذن الهي ايمان راستين به خدا و پيامبران و روز رستاخيز و آنچه خدا بر پيامبرانش نازل فرموده و از جمله حقانيت شفاعت داشته باشد و اين ايمان را تا آخر عمر حفظ كند.

منابع:

کتاب توسلُ دعاُشفاعت نوشته استاد قاسمی کاشانی

بداية المعارف الاسلامية علامه مظفربا شرح حضرت آیت اله خرازی مدظله العالی

سايت تبيان..و بخش علوم حوزوی برگرفته از کتاب آموزش عقاید

سایت حوزه

اَلسَّـــلامُ عــلَیــكَ یــا « حُجَّـــةَ اللهِ » فـــی أرضِـــهِ 

  بارالها!

     قال الصادق(ع):

 " اذا مات المومن الفقیه ثلم فی الاسلام ثلمة لا یسدها شیء "

هرگاه مومن دین شناس درگذرد، در اسلام رخنه ای پدید آید که هیچ چیز آن را پر نمی کند.

-----------------------------------------------------------------

روز ۲۸اردیبهشت ۸۸وداع امت شیعه با مرجعه فقید

آیت الله بهجت رضوان الله تعالی علیه

بیانگر تجلیل امت وفادار شیعه از عالمان زاهد و متقی خود بود.

---------------------------------------------

این مصیبت عظمی بر صاحب عزای این داغ جانکاه مهدی زهرا عجل الله تعالی فرجه الشریف

وشیعیان جهان تسلیت باد.

زکوی یار می آید نسیم باد نوروزی   ازین باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی

عطـری که از حوالی پرچــم وزیـده است

ما را به سمت مجلس آقا کشیده است

از صحـن هـر حسینیه تا صحن کربـــــــلا

صد کوچه باز کنید عاشورا رسیده است.

Powered By
  BLOGFA.COM